Bij chemisch reinigen komt geen water aan te pas. Kleding gaat in een gesloten machine met een oplosmiddel, van oudsher tetrachlooretheen, ook wel PER genoemd. Dat middel lost vet en olie op zonder de vezels te belasten met water en hoge temperaturen. Voor stoffen die krimpen, verkleuren of hun vorm verliezen bij een gewone wasbeurt, blijft dit een van de weinige manieren om ze goed schoon te krijgen.
De sector is de laatste jaren aan het verschuiven. Sensene, een reinigingsvloeistof op basis van gemodificeerd alcohol, wint terrein als alternatief voor PER. Het werkt in een vergelijkbare gesloten machine, maar geldt als minder belastend voor het milieu. Voor bedrijven die olie- en smeervlekken uit werkkleding willen krijgen, is dit inmiddels een serieus alternatief naast de klassieke chemische reiniging.
Niet elk kledingstuk vraagt om dezelfde behandeling. Natwassen blijft de standaard voor organisch vuil en voor kleding waar hygiëne voorop staat, zoals in de voedingsindustrie en de zorg. Daar telt vooral of bacteriën en geuren eruit gaan, en dat lukt water beter dan een oplosmiddel.
Chemisch reinigen en Sensene komen in beeld zodra vet, olie of teer in het spel zijn, of wanneer kleding is opgebouwd uit meerdere stofsoorten die niet allemaal tegen water kunnen. Een kolbert met een voering van een ander materiaal dan de buitenstof is daar een klassiek voorbeeld van. Het wasvoorschrift op het label geeft uitsluitsel: een cirkel betekent dat chemisch reinigen is toegestaan, een cirkel met een kruis erdoorheen sluit het juist uit.
Bij multinormkleding en andere persoonlijke beschermingsmiddelen staat er meer op het spel dan alleen een schoon shirt. Deze kleding moet na reiniging nog steeds doen waarvoor ze is gemaakt: beschermen tegen vlambogen, zuren of vonken. Een verkeerde behandeling kan die eigenschap aantasten zonder dat je dat aan de buitenkant ziet.
Gespecialiseerde wasserijen gebruiken hiervoor een apart programma en behandelen de kleding met een fluorcarbon-finish, zodat zuren niet op de huid van de drager kunnen komen. Wie beschermende kleding chemisch laat reinigen bij een wasserij zonder die specifieke kennis, loopt het risico dat de kleding er schoon uitziet terwijl de beschermende werking is verdwenen. Voor werkgevers in de bouw, de industrie en de energiesector is dit reden om expliciet te vragen naar ervaring met multinormkleding.
Consumentenprijslijsten van stomerijen geven een indicatie: een kolbert reinigen kost al snel tussen de negen en twaalf euro, een overhemd rond de drie euro. Voor bedrijven met grotere volumes werken de meeste wasserijen met een prijs per kilo in plaats van per kledingstuk, vaak vanaf ongeveer vijf euro per kilo, afhankelijk van het type textiel en de mate van vervuiling.
De uiteindelijke prijs hangt af van meer dan alleen het gewicht. Stofsoort speelt mee, net als de gewenste nabehandeling zoals persen of vouwen, en het volume dat een bedrijf structureel aanlevert. Bij vaste contracten met een haal- en brengservice onderhandelen wasserijen vaak over een staffelprijs, zodat de kosten per kilo dalen naarmate het volume stijgt. Bedrijven die voor het eerst kleding chemisch laten reinigen, doen er goed aan meerdere offertes op te vragen, want het prijsverschil tussen wasserijen met en zonder ervaring in bedrijfscontracten kan flink oplopen.
Voor het chemisch reinigen van textiel gelden sinds de invoering van de Omgevingswet specifieke regels uit het Besluit activiteiten leefomgeving. Wasserijen die met PER werken, moeten voorkomen dat het middel in het afvalwater terechtkomt. Bij lozing geldt het vuilwaterriool als voorkeursroute, en de hoeveelheid PER in het water wordt volgens een vaste norm gecontroleerd.
Voor bedrijven die kleding laten reinigen is dit meer dan een technisch detail. Een wasserij die deze regels serieus neemt, werkt doorgaans met gesloten systemen waarin nauwelijks afvalwater vrijkomt, en kan uitleggen hoe ze met het gebruikte oplosmiddel omgaan. Dat is een van de vragen die de moeite waard is om te stellen bij het vergelijken van leveranciers, naast prijs en levertijd.
Een paar punten die het verschil maken bij het selecteren van een leverancier voor bedrijfskleding:
Er bestaat geen vaste regel voor hoe vaak werkkleding chemisch gereinigd moet worden. Kleding die dagelijks in contact komt met olie of vet, zoals in de bouw en de horeca, gaat doorgaans wekelijks in de was. Kantoorkleding en representatieve stukken zoals kolberts kunnen met minder toe, vaak eens per maand of naar behoefte, omdat te vaak reinigen de vezels juist sneller laat slijten.
Wasserijen die met bedrijven werken, stellen op basis van het type textiel en de mate van vervuiling meestal een schema voor. Dat scheelt niet alleen geld, het voorkomt ook dat kleding onnodig vaak door een chemisch proces gaat dat, hoe zorgvuldig ook uitgevoerd, altijd enige belasting voor de stof betekent.
In de horeca gaat het vaak om een combinatie van vetvlekken en representatieve uitstraling, waardoor chemisch reinigen en Sensene beide veelgebruikt zijn. In de bouw domineren olie, teer en smeer, met kleding die regelmatig ook een beschermende functie heeft. De voedingsindustrie kiest juist vaker voor natwassen vanwege hygiëne-eisen, met chemisch reinigen als uitzondering voor specifieke stoffen. In de zorg ligt de nadruk eveneens op hygiëne, terwijl kantoorkleding zoals kolberts en mantels weer typisch chemisch gereinigd wordt vanwege de stofsamenstelling.
Bedrijven kijken kritischer naar wat er met hun werkkleding gebeurt zodra die de deur uitgaat. Dat komt door de wens om kleding langer mooi te houden, maar ook doordat de regels rond de gebruikte middelen strenger worden. De keuze voor een wasserij is daardoor net zo goed een vraag over compliance als over schone kleding.
